Ymwadiad

Yn berthnasol i bob arholiad ac asesiad yn yr MLA a gaiff eu sefyll o fis Medi 2026 ymlaen.

Map cynnwys yr MLA

Maes 5: Ymgyflwyniadau cleifion

Mae’r maes hwn yn cynnwys arwyddion, symptomau, canlyniadau ymchwiliadau a materion eraill sy’n ymwneud â chleifion y mae meddygon yn aml yn dod ar eu traws yn Rhaglen Sylfaen y DU.

Mae disgwyl i ymgeiswyr ddatblygu diagnosiau gwahaniaethol strwythuredig ac eang, gan ystyried yr holl sbectrwm o gyflyrau sylfaenol - gan gynnwys y rhai sydd heb gael eu rhestru’n unigol ym map cynnwys yr MLA. Rhaid iddynt gydnabod bod cleifion yn aml yn ymgyflwyno â mwy nag un broblem gydamserol a bod cydforbidrwydd yn gallu newid y darlun clinigol.

Hefyd, dylai ymgeiswyr gydnabod y gall cleifion:

  • fod heb unrhyw arwyddion na symptomau amlwg o salwch
  • disgrifio eu symptomau yn eu geiriau eu hunain, mewn ffordd nad yw o bosibl yn cyd-fynd yn dwt â rhestrau sydd wedi’u diffinio’n barod.

Felly, rhaid i ymgeiswyr barhau i addasu a defnyddio rhesymeg glinigol sy’n adlewyrchu realiti ymarfer clinigol o ddydd i ddydd.

A–Y ymgyflwyniadau cleifion

A

  • Addasrwydd i yrru
  • Aflonyddwch Meddwl
  • Alergedd a/ neu anoddefiad bwyd
  • Alergedd/adwaith alergaidd
  • Allrediad eisbilennol
  • Amnesia
  • Amenorea
  • Anabledd deallusol
  • Anaemia
  • Anaf acíwt i'r arennau
  • Anaf i feinwe feddal
  • Anaf i'r pen
  • Anaffylacsis
  • Anawsterau ymddygiad yn ystod plentyndod
  • Anffrwythlondeb/ tanffrwythlondeb
  • Anffurfiadau cyhyrysgerbydol
  • Anhrefn meddwl
  • Annormaleddau cynhenid
  • Annormaleddau o ran electrolytau
  • Annormaleddau o ran ewinedd
  • Anosmia
  • Ansadrwydd
  • Anymataliaeth ysgarthol
  • Archwiliadau llesiant
  • Ataliad cardioresbiradol

B

  • Babi’n crïo
  • Babi’n marw’n sydyn heb esboniad
  • Beichiogrwydd a gofal cyn geni arferol
  • Beichiogrwydd anfwriadol a therfynu beichiogrwydd 
  • Braich neu goes ddiguriad
  • Braich neu goes wedi chwyddo
  • Brathiadau a phigiadau
  • Brech â smotiau gwaedu/pwrpwrig
  • Brech ar y croen (acíwt a chronig)
  • Brechu
  • Briw(iau) ar y croen
  • Bygwth neu feddwl am niweidio eraill
  • Bysedd poenus/coch/oer

C

  • Cael trafferth ymdopi â gweithgareddau bywyd bob dydd
  • Caethiwed
  • Cais/cyngor am atal cenhedlu
  • Cam-drin ac esgeuluso plentyn
  • Cam-drin domestig
  • Cam-drin pobl hŷn
  • Cam-drin rhywiol
  • Camddefnyddio sylweddau
  • Canfyddiadau damweiniol
  • Canlyniad annormal mewn prawf ceg y groth
  • Cerddediad annormal
  • Claf amdriniaethol 
  • Claf ar therapi gwrthblatennau
  • Claf ar therapi gwrthgeulo
  • Claf sy’n dirywio
  • Clefyd cronig ar yr arennau
  • Clefyd melyn
  • Cleisiau
  • Cloffni mewn braich neu goes
  • Clust boenus
  • Colli adlewyrchiad coch o’r llygad
  • Colli clyw
  • Colli cof
  • Colli gwallt
  • Colli pwysau
  • Corffyn estron
  • Crychguriadau
  • Crygni a newid yn y llais
  • Cryndod
  • Cur pen
  • Cyanosis
  • Cyfbilen a chroen gwelw
  • Cyfog

Ch

  • Chwydd yn yr abdomen
  • Chwydu
  • Chwydd yn yr wyneb/ o amgylch y llygaid
  • Chwyrnu
  • Chwysu yn y nos

D

  • Dadhydradiad
  • Datblygiad annormal/ oedi mewn datblygiad
  • Diffyg anadl
  • Diffyg symudedd
  • Diffyg twf
  • Diplopia
  • Dolur gwddf
  • Dolur rhydd
  • Dryswch (acíwt a chronig)
  • Dysmenorhea

E

  • Eiddilwch
  • Enwresis y nos
  • Epistacsis
  • Esgor
  • Esgoriad cymhleth (gan gynnwys cymhlethdodau wrth esgor)

F

  • Fwlfa yn cosi/ nam ar y fwlfa

Ff

  • Ffasgelliad
  • Ffimosis/paraffimosis
  • Ffitiau
  • Fflachiadau a brychau mewn meysydd golwg

G

  • Geni’n gynnar
  • Glasoed hwyr/ cynnar
  • Gofal a chymhlethdodau ar ôl llawdriniaeth
  • Gofal diwedd oes/ symptomau o salwch terfynol
  • Gorddos
  • Gorflinder
  • Gorfywiogrwydd a/ neu fethu canolbwyntio
  • Gorgyfogi
  • Gormod o wallt
  • Gwaedlif enfawr
  • Gwaedu annormal o'r wain
  • Gwaedu ar ôl geni
  • Gwaedu cyn geni (antepartum)
  • Gwaedu o’r rectwm
  • Gwendid mewn braich neu goes
  • Gwendid niwrogyhyrol
  • Gwendid yn yr wyneb
  • Gwenwyno
  • Gwich
  • Gynaecomastia

H

  • Haematemesis
  • Haematwria
  • Haemoptysis
  • Hanes teuluol o anhwylder genetig posibl
  • Hunan-esgeuluso
  • Hunan-niweidio

L

  • Lwmp o dan y croen
  • Lwmp yng nghesail y forddwyd
  • Lwmp yn y fron
  • Lwmp yn y fwlfa/ wain
  • Lwmp yn y gwddf
  • Lymffadenopathi

Ll

  • Lleferydd dan bwysedd
  • Llewygu
  • Llithriad y rectwm
  • Llithriad y wain
  • Llosgiadau
  • Llygad coch
  • Llygaid croes

M

  • Magu pwysau
  • Marwolaeth a marw
  • Marwolaeth yn y groth
  • Màs yn y pelfis
  • Màs yn yr abdomen
  • Meddwl am hunanladdiad
  • Melaena
  • Menopos/perimenopos
  • Murmur ar y galon
  • Myalgia/poen yn y cyhyrau
  • Mynd yn llai ymwybodol/mynd yn anymwybodol

N

  • Nam ar y croen
  • Newid mewn archwaeth bwyd
  • Newid mewn arferion ysgarthu
  • Newid mewn hwyliau
  • Newid mewn synhwyriad, diffyg teimlad a phinnau bach
  • Newid mewn ymddygiad/ personoliaeth
  • Newid yn lliw’r carthion
  • Newid yn symudiadau’r ffetws/ llai o symudiadau gan y ffetws
  • Newidiadau i’r golwg neu golli golwg (acíwt a graddol)
  • Nodyn ffitrwydd

O

  • Oedema perifferol a chwydd yn y ffêr
  • Oligwria/anwria
  • Organomegaledd

P

  • Pendro
  • Peswch
  • Plentyn â dysmorffia
  • Plentyn sâl 
  • Plentyn sy’n gloff
  • Poen a/ neu lwmp/chwydd yn y sgrotwm/ceilliau
  • Poen cefn
  • Poen wrth anadlu i mewn
  • Poen wrth gael cyfathrach rywiol
  • Poen yn y frest
  • Poen yn y pelfis
  • Poen yn yr abdomen (acíwt a chronig)
  • Poen yn yr esgyrn
  • Poen yn yr wyneb
  • Poen yn yr ystlys
  • Poen/ chwydd/stiffrwydd yn y cymalau (acíwt a chronig)
  • Poen/stiffrwydd yn y gwddf
  • Poen/teimlad anesmwyth yn y llygaid
  • Poen/tynerwch yn y fron
  • Polydipsia (syched)
  • Prawf wrin annormal
  • Problemau bwydo babanod
  • Problemau cysgu
  • Problemau iaith a lleferydd
  • Problemau iechyd meddwl yn ystod beichiogrwydd neu ar ôl rhoi genedigaeth
  • Problemau llyncu
  • Prwritis
  • Pryderon ynghylch galluedd meddyliol
  • Ptosis
  • Pwerperiwm
  • Pwysedd gwaed isel
  • Pwysedd gwaed uchel

Rh

  • Rhedlif o’r glust a’r trwyn
  • Rhedlif o’r nipl
  • Rhedlif o’r wain
  • Rhedlif o'r wrethra, a briwiau/ dafadennau ar yr organau cenhedlu
  • Rheoli poen (acíwt a chronig)
  • Rhiant pryderus
  • Rhithdybiau
  • Rhithweledigaethau
  • Rhwyg/ anaf i’r croen 
  • Rhwymedd
  • Rhwystr yn y trwyn

S

  • Sioc
  • Stridor
  • Symptomau na ellir eu hesbonio’n feddygol
  • Symptomau o amgylch yr anws
  • Symptomau wrinol
  • Symudiadau anwirfoddol
  • Syrthio

T

  • Tagu
  • Teimlo’n orbryderus
  • Tinitws
  • Trafferthion rhywiol
  • Trawma bach
  • Trawma i’r llygaid
  • Trawma mawr
  • Twymyn

Y

  • Y bendro
  • Ymddygiad annormal o ran bwyta neu ymarfer corff
  • Yn fach/ mawr wrth ystyried oed y ffetws