Cynllunio, defnyddio a rheoli adnoddau

Os ydych yn gyfrifol am reoli adnoddau neu am gomisiynu neu ddarparu gwasanaethau iechyd, dylech fod yn meddu ar wybodaeth fanwl ynghylch sut y mae prosesau rheoli yn gweithio, a sut y maent yn effeithio ar y broses o ddarparu gofal ar gyfer cleifion.

Rhaid i chi sicrhau eich bod yn gymwys a’ch bod wedi cael yr hyfforddiant neu’r cyngor angenrheidiol ar gyfer unrhyw gyfrifoldebau ariannol y maent yn rhan o’ch rôl. Rhaid i chi sicrhau bod y sawl yr ydych yn eu rheoli yn meddu ar y sgiliau a’r cyngor angenrheidiol er mwyn cyflawni eu rolau.

Os byddwch yn gwneud penderfyniadau ynghylch manteisio ar driniaethau fesul achos, heb gyfeirio at bolisi neu ganllawiau y cytunwyd arnynt, byddwch mewn perygl o gyflwyno elfennau o wahaniaethu annheg neu efallai na fyddwch yn ystyried hawliau cyfreithiol eraill y claf mewn ffordd gywir. Wrth wneud penderfyniadau ynghylch defnyddio adnoddau, rhaid i chi gyflawni’r canlynol.

1. Darparu’r gwasanaeth gorau ag y bo modd gan ddefnyddio’r adnoddau sydd ar gael, a chan ystyried eich cyfrifoldebau tuag at eich cleifion a’r boblogaeth ehangach.
2. Bod yn gyfarwydd gydag unrhyw bolisïau lleol a chenedlaethol y maent yn nodi meini prawf cytunedig ynghylch manteisio ar driniaeth benodol.²¹ 
3. Sicrhau bod penderfyniadau ynghylch pennu blaenoriaethau sy’n effeithio ar gleifion yn deg ac yn cael eu seilio ar angen clinigol ac effeithiolrwydd tebygol triniaethau, ac nad ydynt wedi cael eu seilio ar ffactorau a allai gyflwyno unrhyw wahaniaethu wrth fanteisio ar ofal.²² 
4. Bod yn agored ac yn onest gyda chleifion²³ a gweddill y tîm gofal iechyd ynghylch y broses o wneud penderfyniadau a’r meini prawf ar gyfer gosod blaenoriaethau mewn achosion unigol.

Dylech gynnwys cydweithwyr, gan gynnwys gweithwyr gofal iechyd proffesiynol eraill, mewn trafodaethau ynghylch sut y dylid neilltuo adnoddau ehangach. Os bydd materion neu anghydfodau yn codi ynghylch neilltuo adnoddau, dylech geisio’u datrys trwy drafod dewisiadau gydag, er enghraifft, cleifion, y tîm gofal iechyd, cydweithwyr eraill (gan gynnwys gweithwyr iechyd a gofal cymdeithasol proffesiynol eraill) a rheolwyr. Dylech fod yn onest ag yn agored gyda chleifion pan allai cyfyngiadau ar adnoddau effeithio ar y dewisiadau sydd ar gael o ran triniaethau.²⁴ 

Os oes gennych chi gyfrifoldeb neu rôl rheoli, bydd yn rhaid i chi ffurfio barn yn aml am ofynion sy’n cystadlu yn erbyn ei gilydd am yr adnoddau sydd ar gael. Wrth wneud y penderfyniadau hyn, rhaid i chi ystyried eich dyletswydd bennaf dros ofal a diogelwch cleifion. Rhaid i chi ystyried unrhyw bolisïau lleol a chenedlaethol sy’n nodi meini prawf cytunedig er mwyn manteisio ar driniaethau penodol a neilltuo adnoddau, gan sicrhau bod y polisïau hyn ar gael i staff clinigol.

Os ydych yn pryderu am y ffordd y gallai penderfyniadau rheoli wrthdaro gyda’ch dyletswydd bennaf tuag at gleifion, rhaid i chi gymryd camau i reoli neu i ddelio gydag unrhyw wrthdaro; er enghraifft, trwy:

1. ofyn am gyngor cydweithwyr
2. datgelu’r gwrthdaro i’ch bwrdd neu i gorff arall sy’n gyfrifol am wneud penderfyniadau
3. gofyn am gyngor cyrff proffesiynol neu reoleiddio allanol, gan gynnwys sefydliadau amddiffyn, yn ôl yr angen.

Os oes gennych chi fuddiannau ariannol neu fuddiannau personol eraill mewn sefydliadau sy’n darparu iechyd neu ofal cymdeithasol, neu mewn cynhyrchion a ddefnyddir ym maes iechyd neu ofal cymdeithasol, rhaid i chi ddilyn y cyngor yn ²⁵ ac yn Arfer meddygol da. ⁵ 

Os ydych yn gyfrifol am reoli a neilltuo cronfeydd neu adnoddau, rhaid i chi sicrhau eu bod yn cael eu defnyddio at y dibenion y bwriadwyd iddynt gael eu defnyddio, a bod cyfrif eglur a chywir yn cael eu gwneud ohonynt. Yn ogystal, dylech sicrhau bod gwasanaethau proffesiynol priodol, gan gynnwys archwiliadau, yn cael eu comisiynu yn ôl yr angen.

Dylech sicrhau bod systemau digonol yn bodoli er mwyn monitro gwybodaeth ariannol a gwybodaeth reoli. Dylech chi a’r rhai yr ydych yn eu rheoli wneud defnydd llawn o’r systemau hyn, gan gynnwys pan fyddwch yn dyfarnu contractau ac yn rheoli rhestrau aros a chynlluniau gwasanaeth.

Rhaid i chi sicrhau bod systemau priodol yn bodoli er mwyn gwneud yn siŵr bod unrhyw wrthdaro go iawn rhwng buddiannau, neu wrthdaro ymddangosiadol rhwng buddiannau, yn cael ei reoli mewn ffordd agored, ac yn unol â’r arweiniad yn Nodi a rheoli gwrthdaro rhwng buddiannau²⁵ ac yn Arfer meddygol da.⁵