Arfer da wrth bresgripsiynu a rheoli meddyginiaethau a dyfeisiau

Ôl-nodion

1

Arfer meddygol da’ (2013) Llundain, Cyngor Meddygol Cyffredinol

2

‘Mynegi pryderon am ddiogelwch cleifon a gweithredu yn eu cylch’ (2012) Llundain, Cyngor Meddygol Cyffredinol

3

Mae modd defnyddio gwasanaethau presgripsiynu electronig hefyd. Yn Lloegr, mae modd anfon presgripsiynau i fferyllfa. Yng Nghymru a’r Alban, cedwir gwybodaeth mewn cod bar ar bresgripsiwn papur. Am ragor o fanylion, gweler Get Started with EPS, Health and social Care information Centre; Prescriptions electronically, Gwasanaeth Gwybodeg GIG Cymru; Electronic Transfer of Prescriptions (ETP) , Llywodraeth yr Alban. Efallai y cyfwynir gwasanaethau presgripsiynu electronig yng Ngogledd Iwerddon yn y dyfodol hefyd. Gellir cyfwyno gwasanaethau rhagnodi electronig yng Ngogledd Iwerddon yn y dyfodol.

5

Gweler yr arweiniad esboniadol ynghylch Dirprwyo a chyfeirio (2013). Yn ogystal, gweler Supply and administration of Botox®, Vistabel®, Dysport® and other Injectable medicines in cosmetic procedures, Asiantaeth Rheoleiddio Meddyginiaethau a Chynhyrchion Gofal Iechyd. 

6

Gweler Pennod 14 Rheoliadau Meddyginiaethau Dynol 2012 Rhif 1916 – SI 2012/1916 a ‘The Blue Guide: Advertising and Promotion of Medicines in the UK’ (MHRA, 3ydd rhifyn, 2il ddiwygiad, Gorffennaf 2019). Mae MHRA yn Asiantaeth o’r Adran Iechyd a Gofal Cymdeithasol, sydd â chyfrifoldeb rheoliadol dros feddyginiaethau (at ddefnydd dynol), gwaed a dyfeisiau meddygol yn y DU. 

7

Adroddiad dirnadaeth ‘The doctor will zoom you now: getting the most out of the virtual health and care experience’, Gorffennaf 2020, Healthwatch, Traverse, National Voices. 

8

Mae ein canolfan foesegol yn cynnwys adnoddau ynghylch gweithredu ein harweiniad mewn sefyllfaoedd go iawn, er mwyn eich helpu i benderfynu a yw ymgynghoriadau wyneb yn wyneb neu o bell yn briodol mewn sefyllfaoedd eraill.

9

Mewn rhai amgylchiadau, megis darparu gwasanaethau iechyd rhywiol, gallai pryderon ynghylch preifatrwydd fod yn drech na’r angen i rannu gwybodaeth

10

Gwneud penderfyniadau a chaniatâd’ (2020) Llundain, Cyngor Meddygol Cyffredinol 

11

0–18: arweiniad i bob meddyg’ (2018)  Llundain, Cyngor Meddygol Cyffredinol

12

Dewisiadau GIG a gwybodaeth sy’n cynnwys marc ansawdd Y Safon Gwybodaeth er enghraifft. Yn ogystal, gweler y  compendiwm meddyginiaethau electronig.

13

Mae cysyniad budd cyffredinol yn cyd-fynd â’r gofynion cyfreithiol i ystyried a yw triniaeth yn cynnig ‘budd’ i glaf (Yr Alban), neu a yw er ‘budd pennaf’ y claf (Cymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon). Cyngor Meddygol Cyffredinol (2020) ‘Gwneud penderfyniadau a chaniatâd’ Llundain, Cyngor Meddygol Cyffredinol (paragraff 87).

Yn ogystal, gweler ‘Cyfrinachedd: Arfer da wrth drin gwybodaeth cleifonpractice in handling patient information’ (paragraffau 44 i 49).

14

Mae gwefan NICE yn cynnwys gwybodaeth, arweiniad ac offerynnau er mwyn deall a gwella ymlyniad. Yn ogystal, gweler guideline on medicines adherence NICE.

16

Canllaw NICE ynghylch Optimeiddio Meddyginiaethau yn darparu argymhellion perthnasol, gan gynnwys mewn perthynas â chysoni meddyginiaethau. 

17

Gweler diweddariad diogelwch cyffuriau MHRA ynghylch opioidau a risg dibyniaeth a chaethiwed..

18

Mae arweiniad y Cyngor Fferyllol Cyffredinol (GPhC) ynghylch darparu gwasanaethau fferyllol o bell, gan gynnwys ar y rhyngrwyd (Ebrill 2019) yn cynnig enghreifftiau o feddyginiaethau perthnasol. Mae’r rhain yn cynnwys: opiadau, tawelyddion, moddion gweithio, pregabalin, gabapentin. 

19

Gweler ‘The use of antipsychotic medication for people with dementia: Time for action’ (Adran Iechyd, 2009) a chanllaw NICE ynghylch dementia. Mae gwefan NICE a’r ddogfen a gyhoeddwyd ar y cyd rhwng Sefydliad GIG a Dementia Action Alliance sef ‘Call to action: the use of antipsychotic drugs for people with dementia’ yn cynnwys canllawiau, astudiaethau achos a deunyddiau eraill hefyd er mwyn cynorthwyo arfer da wrth bresgripsiynu, ynghyd â strategaethau gofal amgen ar gyfer cleifon y mae ganddynt ddementia.

20

Am wybodaeth bellach, gweler arweiniad CFfC ynghylch darparu gwasanaethau fferyllol o bell, gan gynnwys ar y rhyngrwyd (Ebrill 2019). Mae Cymdeithas Fferyllol Gogledd Iwerddon (PSNI) yn cynnig arweiniad i fferyllfeydd yng Ngogledd Iwerddon. 

21

I gael mwy o wybodaeth am ragnodi gofal a rennir gweler yr adnoddau a gyhoeddwyd gan NHS England, Welsh Medicines Information Centre, NHS Scotland health boardsHealth and Social Care in Northern Ireland.

22

Gweler astudiaeth EQUIP (Errors – Questioning Undergraduate Impact on Prescribing ynghylch dirprwyo cyfrifoldeb dros ysgrifennu crynodebau rhyddhau mewn ffordd amhriodol i staff iau sydd heb gael hyfforddiant ffarmacoleg digonol neu nad ydynt yn meddu ar wybodaeth o gleifon. 

23

Mynegi pryderon am ddiogelwch cleifon a gweithredu yn eu cylch’ (2012) Llundain, Cyngor Meddygol Cyffredinol.

24

Mae GIG Digidol wedi cyhoeddi ‘The Identity and Verification standard for Digital Health and Care Services’ (2018). I ddarparwyr gofal sylfaenol, gweler yr arweiniad a gyhoeddwyd gan GIG Lloegr a Thîm Gofal Sylfaenol Digidol yn Gyntaf Gwella GIG. Am arweiniad ynghylch darpariaeth ddiogel a phriodol gwasanaethau iechyd rhywiol ar-lein ac o bell, trowch at y Gyfadran Iechyd Rhywiol Atgenhedlu (FRSH) a Chymdeithas Iechyd Rhywiol a HIV Prydain (BASHH), Standards for Online and Remote Providers of Sexual and Reproductive Health Services.

25

Dylech sicrhau bod y wybodaeth yn ddienw neu dylech godio’r wybodaeth, neu geisio caniatâd, os yw hynny’n ymarferol. Os bydd angen, gweler ein harweiniad esboniadol ‘Cyfrinachedd: arfer da wrth drin gwybodaeth cleifon’ (2017) am ragor o gyngor.

26

Rhaid i chi sicrhau bod damweiniau a digwyddiadau peryglus yn cael eu hadrodd i’r Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch yn unol â ‘Rheoliadau Adrodd am Anafadau, Clefydau a Digwyddiadau Peryglus’ 1995. Rhaid i chi ddilyn gweithdrefnau lleol er mwyn adrodd am faterion tebyg a dysgu oddi wrthynt. 

27

Mae MHRA yn cynnig arweiniad i weithwyr gofal iechyd proffesiynol, cleifon a’r cyhoedd ynghylch adrodd am ddigwyddiadau niweidiol gyda meddyginiaethau a dyfeisiau meddygol i gynllun y Cerdyn Melyn.

28

Efallai y bydd symbol triongl du â’i ben i lawr (▼) yn ymddangos ar feddyginiaethau a brechlynnau newydd sy’n destun gweithgarwch monitro ychwanegol. Mae’r symbol yn ymddangos yn Llyfr Fformiwlâu Cenedlaethol Prydain (BNF), crynodebau o nodweddion cynhyrchion, tafenni gwybodaeth i gleifon ac mewn mannau eraill.

29

Lansiwyd gwasanaeth LFPSE ym mis Gorffennaf 2021 a bydd yn disodli NRLS yn y pen draw. Yn ystod y cyfnod pontio, bydd angen i weithwyr proffesiynol nodi pa system y mae eu sefydliad yn ei defnyddio i adrodd am ddigwyddiadau. Mae gwybodaeth bellach am wasanaeth LFPSE ar gael ar wefan GIG Lloegr ac NHS Improvement.

30

Mae’r Bwrdd Iechyd a Gofal Cymdeithasol yn cynnig arweiniad manwl yn ei weithdrefn er mwyn adrodd am ac ymateb i ddigwyddiadau niweidiol difrifol yng Ngogledd Iwerddon. 

31

Mae Healthcare Improvement Scotland yn cynnig arweiniad ynghylch rheoli digwyddiadau niweidiol a gofynion adrodd. 

32

Mae MHRA yn casglu data ynghylch meddyginiaethau trwyddedig a didrwydded a ddarparir trwy bresgripsiwn, meddyginiaethau fferyllol a meddyginiaethau dros y cownter.

33

Mae canllawiau MHRA ar gyfenwad a defnydd cyfreithiol meddyginiaethau heb eu trwyddedu wedi’u gosod yng nghyhoeddiad MHRA, ‘The supply of unlicensed medicinal products (“specials”)’, MHRA Guidance Note 14.

34

Ni allwn ragweld pob achos lle y gallai fod angen presgripsiynu meddyginiaeth heb ei thrwyddedu i ddiwallu anghenion asesedig claf. Os oes gennych chi unrhyw amheuon, ymgynghorwch ag MHRA neu gofynnwch am gyngor cyfreithiol.

35

Mae rheoliad 174 Rheoliadau Meddyginiaethau Dynol 2012 yn caniatáu i MHRA (yr awdurdod trwyddedu) ganiatáu awdurdodiad dros dros i gyfenwi cynnyrch meddyginiaethol didrwydded i’w ddefnyddio wrth ymateb i fathau penodol o fygythiad i iechyd y cyhoedd. Mae hyn yn cynnwys achosion wedi’u cadarnhau neu amheuon am ledaeniad cyfryngau pathogenaidd, gwenwynau, cyfryngau cemegol neu ymbelydredd niwclear

36

Bydd yr Adran Iechyd a Gofal Cymdeithasol yn cyhoeddi arweiniad am NIMAR. 

37

Gallai’r tafenni Meddyginiaethau i Blant ynghylch meddyginiaethau didrwydded, a gynhyrchwyd gan y Coleg Brenhinol Pediatreg a Phwyllgor Sefydlog Grŵp Fferyllwyr Pediatreg ac Iechyd Plant/Babanod newyddenedigol fod o gymorth wrth esbonio i blant a rhieni pam bod arfer o’r fath yn gyffredin wrth ofalu am blant. Mae Cymdeithas Poen Prydain yn cyhoeddi ‘Using medicines beyond licence: Information for patients’.