Arfer da wrth bresgripsiynu a rheoli meddyginiaethau a dyfeisiau

Am yr arweiniad hwn

1

Yn ‘Arfer meddygol da’ (2013)1  rydym yn dweud:

1

Arfer meddygol da’ (2013) Llundain, Cyngor Meddygol Cyffredinol

12. Rhaid i chi sicrhau eich bod yn ymwybodol o’r gyfraith, ein harweiniad a’r rheoliadau eraill sy’n berthnasol i’ch gwaith, a chydymffurfo â nhw. 

14. Rhaid i chi gydnabod a gweithio o fewn cyfyngiadau’ch cymhwysedd.

16. Wrth ddarparu gofal clinigol, rhaid i chi:

a. ragnodi cyffuriau neu driniaeth, gan gynnwys presgripsiynau amlroddadwy, dim ond pan fydd gennych wybodaeth ddigonol am iechyd y claf a phan fyddwch yn fodlon bod y cyffuriau neu’r driniaeth yn diwallu anghenion y claf

b. darparu triniaethau effeithiol wedi’u seilio ar y dystiolaeth orau sydd ar gael

f. sicrhau bod y gofal neu’r driniaeth yr ydych yn ei ddarparu ar gyfer pob claf yn cyd-fynd ag unrhyw driniaethau eraill y mae’r claf yn eu cael, gan gynnwys, pan fo modd, meddyginiaethau dros y cownter y byddant yn eu rhagnodi i’w hunain. 

18. Rhaid i chi wneud defnydd da o’r adnoddau sydd ar gael i chi. 

19. Rhaid i ddogfennau y byddwch yn eu paratoi, gan gynnwys cofnodion clinigol, er mwyn cofnodi’ch gwaith mewn ffordd ffurfol, fod yn eglur, yn fanwl ac yn ddarllenadwy. Dylech lunio cofnodion ar yr un pryd â’r digwyddiadau yr ydych yn eu cofnodi, neu cyn gynted ag y bo modd ar ôl hynny. 

21. Dylai cofnodion clinigol gynnwys:

a. canfyddiadau clinigol perthnasol

b. unrhyw benderfyniadau a wnaethpwyd a’r camau y cytunwyd arnynt, ynghyd â phwy sy’n gwneud y penderfyniadau ac sy’n cytuno ar y camau gweithredu 

c. y wybodaeth a roddwyd i gleifon

d. unrhyw gyffuriau a ragnodwyd neu archwiliad neu driniaeth arall  

e. pwy sy’n gwneud y cofnod a phryd.

2

Mae’r arweiniad hwn yn cynnig cyngor manylach am sut i gydymffurfo gyda’r egwyddorion hyn wrth bresgripsiynu a rheoli meddyginiaethau a dyfeisiau meddygol. Mae’r arweiniad yn berthnasol i bob gweithgarwch presgripsiynu ym mha bynnag le y bydd eich cyswllt yn digwydd, gan gynnwys ymgynghoriadau o bell. 

3

Rydych yn gyfrifol am y presgripsiynau y byddwch yn eu llofnodi. Rydych yn atebol hefyd dros eich penderfyniadau a’ch gweithredoedd pan fyddwch yn cyfenwi neu’n rhoi meddyginiaethau a dyfeisiau, a phan fyddwch yn awdurdodi neu’n rhoi cyfarwyddyd i eraill wneud hynny. 

4

Defnyddir y gair ‘presgripsiynu’ er mwyn disgrifo nifer o weithgareddau cysylltiedig, gan gynnwys:

  1. cyfenwi meddyginiaethau a ddarparir trwy bresgripsiwn yn unig
  2. presgripsiynu meddyginiaethau, dyfeisiau, gorchuddion a gweithgareddau, megis ymarfer corff 
  3. cynghori cleifon ynghylch y cam o brynu meddyginiaethau dros y cownter a meddyginiaethau eraill. 
5

Yn ogystal, gellir ei ddefnyddio i ddisgrifo unrhyw wybodaeth ysgrifenedig (presgripsiynau gwybodaeth) neu gyngor y byddwch yn ei roi i gleifon. Er bod rhywfaint o’r arweiniad hwn yn arbennig o berthnasol i feddyginiaethau a ddarparir trwy bresgripsiwn yn unig, dylech ei ddilyn mewn perthynas â’r gweithgareddau eraill yr ydych yn eu cyfawni, i’r graddau ag y bo hynny’n berthnasol ac yn briodol. 

6

Mae presgripsiynu yn digwydd mewn amrediad o gyd-destunau, gan gynnwys wyneb yn wyneb ac o bell, gan ddefnyddio’r ffôn, cyfeuster arlein a dolen fdeo neu blatfformau technolegol eraill. Os na allwch fodloni’r safonau a nodir yn yr arweiniad hwn trwy gyfrwng y dull ymgynghori yr ydych yn ei ddefnyddio, dylech gynnig dewis amgen os oes modd, neu gyfeirio at wasanaethau eraill. Os ydych o’r farn bod systemau, polisïau neu weithdrefnau yn rhoi cleifon mewn perygl o ddioddef niwed, neu y gallent fod yn rhoi cleifon mewn perygl o ddioddef niwed, rhaid i chi ddilyn yr arweiniad yn ‘Mynegi pryderon am ddiogelwch cleifon a gweithredu yn eu cylch’.2 

2

‘Mynegi pryderon am ddiogelwch cleifon a gweithredu yn eu cylch’ (2012) Llundain, Cyngor Meddygol Cyffredinol

7

Rhaid i chi fod yn barod i esbonio a chyfawnhau’ch penderfyniadau a’ch gweithredoedd wrth bresgripsiynu, gweinyddu a rheoli meddyginiaethau a dyfeisiau. Dim ond methiant difrifol neu barhaus i ddilyn ein harweiniad, sy’n peryglu diogelwch cleifon neu ymddiriedaeth y cyhoedd mewn meddygon, fydd yn peryglu’ch cofrestriad.